รวมศัพท์ภาษาเหนือ ตัวอย่างประโยคภาษาเหนือ ให้เพื่อนๆ อู้กำเมืองกัน

ภาษาเหนือ เป็นภาษาถิ่นของจังหวัดในภาคเหนืองของไทย ภาษาถิ่นของภาคเหนือ เรียกว่าภาษาถิ่นพายัพ (คำเมือง) คือภาษาถิ่นที่ใช้สื่อสารอยู่ในบางจังหวัดของภาคเหนือตอนบน หรือภาษาในอาณาจักรล้านนาเดิม

รวมศัพท์ภาษาเหนือ ตัวอย่างประโยคภาษาเหนือ ให้เพื่อนๆ อู้กำเมืองกัน

ภาษาเหนือ เป็นภาษาถิ่นของจังหวัดในภาคเหนืองของไทย ซึ่งภาษาถิ่นนั้นถือว่าเป็นภาษาที่สวยงาม บ่งบอกถึงวัฒนธรรม เอกลักษณ์ ลักษณะความเป็นอยู่ และวิถีชีวิตของผู้คน ในท้องถิ่นของแต่ละภาค ของแต่ละที่ได้เป็นอย่างดี โดยภาษาถิ่นเป็นภาษาย่อยที่ใช้พูดจากันในท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งเกิดจากการใช้ภาษาเพื่อการสื่อความหมาย ความเข้าใจกันระหว่างผู้คนที่อาศัยอยู่ตามท้องถิ่นนั้นๆ ซึ่งอาจจะแตกต่างไปจากมาตรฐาน หรือภาษาที่คนส่วนใหญ่ของแต่ละประเทศใช้กัน

ahr0chm6ly9zlmlzyw5vb2suy29tl

โดยภาษาถิ่นของภาคเหนือ เรียกว่าภาษาถิ่นพายัพ (คำเมือง) นั่นคือ ภาษาถิ่นที่ใช้สื่อสารอยู่ในบางจังหวัดของภาคเหนือตอนบน หรือภาษาในอาณาจักรล้านนาเดิม มักจะพูดกันมากในจังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน เชียงราย พะเยา ลำปาง น่าน ลำพูน ตาก แพร่ เป็นต้น โดยในครั้งนี้ เราก็ได้รวบรวมศัพท์ ภาษาเหนือ ที่เรามักจะได้ยินผ่านหูบ่อยๆ มาฝากเพื่อนๆ กัน จะได้ อู้กำเมืองกันได้สบายๆ

คำศัพท์ภาษาเหนือ จากละคร กลิ่นกาสะลอง 

  • กาสะลอง = ดอกปีป ที่มีลักษณะสีขาว กลิ่นหอม
  • ซ้องปีบ = ดอกปีบที่นำมาประดับผม
  • เอาแต่ใจ๋ตั๋วเก่า = เอาแต่ใจ
  • ปี้นั่นน่ะก่ะขี้วอกขี้จุ๊ วอกจะใดก็ฟังบ่ขึ้น = พี่นั้นแหละที่โกหก โกหกยังไงก็ฟังไม่ขึ้น
  • สลิดดก =ระริกระรี้
  • แฮ่นป้อจาย = หิวผู้ชาย
  • หัน = เห็น
  • หื่อ = ให้
  • ท่า = คอย
  • ผ่อ = มอง, ดู
  • บ่ = ไม่
  • ยะ = ทำ
  • ขี้จุ๊ = โกหก
  • ไค้หัน = อยากเห็น
  • โตย = ด้วย
  • จะอั้น = อย่างนั้น
  • จะไปพั่ง = อย่ารีบ
  • จะได = อย่างไร
  • วันศีล = วันพระ
  • ลำ = อร่อย
  • แลงนี้ = เย็นนี้
  • ฮ้อง = เรียก
  • ติ้ว = หิ้ว
  • ใจ๋ขึ้น = อารมณ์เสีย
  • โขด = โกรธ
  • อะหยัง = อะไร
  • เฮือน = บ้าน
  • โฮงยา = โรงพยาบาล
  • วอก = โกหก,ตอแหล
  • ฮากแตก = อ้วกแตก
  • ขอย = อิจฉา

istock-486943984

คำศัพท์ภาษาเหนือ คำนาม สรรพนาม

  • เธอ = ตั๋ว(สุภาพ) , คิง (ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)
  • ฉัน = เปิ้น (สุภาพ) , ฮา (ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)
  • เขา (สรรพนามบุรุษที่ 3) = เปิ้น
  • ผู้ชาย = ป้อจาย
  • ผู้หญิง = แม่ญิง
  • พวกเขา = หมู่เขา
  • พวกเธอ = สูเขา (สุภาพ), คิงเขา (ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)
  • พวกเรา = หมู่เฮา, เฮาเขา
  • พ่อ = ป้อ
  • พี่ชาย = อ้าย,ปี่
  • ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา = อุ้ย (เช่น แม่อุ้ย ป้ออุ้ย)
  • พี่สาว = ปี่
  • ปฏิทิน = ปั๊กกะตืน คำเมืองแท้ๆจะแปลว่าปฏิทิน
  • โรงเรียน = โฮงเฮียน
  • เรือน = เฮือน
  • คำเล่าลือ = กำสีเน
  • อิฐ = บ่าดินกี่
  • โรงบาล = โฮงบาล
  • ร้านค้า = ร้านก้า
  • กระท่อม = ห้าง
  • ใคร = ไผ
  • เพื่อน = เปื้อน

ตัวอย่างประโยค

  • คนขับรถแดง = ปี้มากั๋นกี่คนครับ? จะไปตี๊ไหน? แปลว่า พี่มากันกี่คนครับ จะไปที่ไหน?
  • ผู้โดยสาร = หมู่เฮามากั๋น 4 คนเจ้า แปลว่า พวกเรามากัน 4 คนค่ะ

  • ไผจะฝากซื้ออะหยังบอกได้นะ แปลว่า ใครจะฝากซื้ออะไรบอกได้นะ
  • ฮาฮักคิงหนาบ่ะเปื้อน แปลว่า กูรักมึงนะโว๊ยเพื่อน

จำนวนนับภาษาเหนือ

  • 1 = นึ่ง
  • 2 = สอง
  • 3 = สาม
  • 4 = สี่
  • 5 = ห้า
  • 6 = ฮก
  • 7 = เจ๋ด
  • 8 = แปด
  • 9 = เก้า
  • 10 = ซิบ
  • 11 = ซิบเอ๋ด
  • 20 = ซาว
  • 21 = ซาวเอ๋ด
  • 25 = ซาวห้า
  • 120 = ร้อยซาว
  • 1,000 = ปัน
  • 1,100 = ปันเอ็ด

ตัวอย่างประโยค

  • นักท่องเที่ยว = ไปสนามบินราคาเท่าไหร่คะ?
  • คนขับรถแดง = ซาวห้าบาท แปลว่า 25 บาท

พืช ผัก ผลไม้ ภาษาเหนือ

  • มะละกอ = บะก้วยเต๊ศ
  • แตงล้าน = ม่ะแต๋งซั้ง ( ร้านที่ทำให้เครือแตงพันขึ้นไป ทางเหนือเรียกว่า ซั้ง )
  • กล้วยน้ำว้า = ก้วยอ่อง / ก้วยนิอ่อง
  • มะตูม = บะปีน
  • ส้มเขียวหวาน = ส้มเกลี้ยง เขียวหวาน
  • น้อยหน่า = ม่ะหน้อแหน้ / น้อยแหน้
  • บวบงู = ม่ะนอยงู
  • แตงกวา = บะแต๋ง
  • กล้วย = เชียงใหม่ เรียก ก้วยใต้ ลำปาง เรียก ก้วยลิอ่อง หรือ ก้วย โก๊ย
  • กล้วยน้ำว้า = ก้วยใต้
  • มะเขือเปราะ = บะเขือผ่อย
  • มะเขือยาว = บะเขือขะม้า - - ออกเสียง ม่ะเขือขะม่า / ม่ะเขือหำม้า
  • มะระขี้นก = บะห่อย
  • พุทรา = หม่ะตัน
  • ละมุด = หม่ะมุด
  • ขนุน = หม่ะหนุน,บ่ะหนุน
  • มะพร้าว = บะป๊าว
  • ส้มโอ = บะโอ
  • กระท้อน = บะตื๋น หมะต้อง
  • มะปราง = บะผาง
  • ฝรั่ง = บ่ะหมั้น,บะแก๋ว
  • ฟักทอง = บะฟักแก้ว /บะน้ำแก้ว/น้ำแก้ว
  • ฟักเขียว = บะฟักหม่น
  • มะเขือเทศ = บะเขือส้ม
  • กระท้อน = บะตึ๋น
  • ตะไคร้ = ชะไคร
  • มะแว้ง = บะแขว้งขม
  • มะเขือพวง = บะแขว้ง /บ่ะแขว้งกุลา
  • ผักตำลึง = ผักแคบ
  • ชะพลู = ผักแค ใบปูนา ปูลิง
  • ลูกยอ = หม่ะต๋าเสือ
  • คึ่นช่าย = ผักกะพึน,กำพึน (กะปึน)

istock-875899290

สัตว์ ภาษาเหนือ

  • ลูกอ๊อด = อีฮวก
  • ค้างคก = ค้างคาก กบตู่
  • กิ้งก่า = จั๊ก-ก่า
  • ปลาไหล = ปลาเอี่ยน ปลาเหยี่ยน
  • จิ้งหรีด = จิ้กุ่ง,จิ้หีด
  • จิ้งเหลน = จั๊ก-กะ-เหล้อ
  • ปู = ปู๋
  • ปลา = ป๋า
  • ช้าง = จ๊าง

เครื่องใช้ภาษาเหนือ

  • ถุงเท้า = ถุงตี๋น
  • กระดุม = บะต่อม
  • เข็มขัด = สายแอว สายฮั้ง
  • รองเท้า = เกือก /เกิบ
  • กรรไกร = มีดยับ มีดแซม
  • ทับพี = ป้าก
  • ช้อน = จ๊อน
  • ยาสูบ = ซีโย
  • ผ้าเช็ดตัว = ผ้าตุ้ม
  • ผ้าห่ม = ผ้าต๊วบ
  • รองเท้าฟองน้ำ = แค็บ

คำวิเศษณ์ และอื่นๆ

  • โง่ = ง่าว
  • ก็ = ก่
  • ถึง = เถิง
  • เช่น = เจ้น
  • เป็น = เป๋น
  • ไม่ = หมะ (เช่น หมะใจ๊ = ไม่ใช้)
  • นะ = เน้อ (เช่น เน้อครับ = นะครับ)
  • ร่ม หมายถึง (ร่มกันแดด-กันฝน) = จ้อง
  • ร่ม หมายถึง ร่มเงา = ฮ่ม
  • เหนียว = ตั๋ง
  • ใหญ่ = หลวง (เช่น "หูหลวง" = "หูใหญ่")
  • แบบนั้น อย่างนั้น = จะอั้น
  • แบบนี้ อย่างนี้ = จะอี้
  • ทุก = กุ๊ (เช่น กุ๊ๆ คน= ทุกๆคน)

istock-520021489

คำกริยา ภาษาเหนือ

  • กิน = กิ๋น
  • กำปั้น หมัด = ลูกกุย
  • ก่าย = ปาด อิง
  • กางร่ม = กางจ้อง
  • โกหก = วอก ขี้จุ๊
  • โกรธ = โขด
  • กลับ = ปิ๊ก (เช่น "เฮาปิ๊กบ้านละหนา")
  • ขี้เหนียว = ขี้จิ๊
  • ขโมย = ขี้ลัก
  • ขี่หลังคน (เกาะ) = เก๊าะ
  • เครียด = เกี้ยด
  • คิด = กึ๊ด
  • เจ็บ = เจ๊บ
  • จริง = แต๊ (เช่น "แต๊ก๊ะ" = "จริงหรอ")
  • ใช้ = ใจ๊
  • เด็ก = ละอ่อน
  • ดู = ผ่อ
  • ตกบันได = ตกคันได
  • ทำ = ยะ (เช่น "ยะหยัง" = "ทำอะไร")
  • เที่ยว = แอ่ว
  • นั่งขัดสมาธิ = นั่งขดขวาย
  • นั่งพับเพียบ = นั่งป้อหละแหม้
  • นั่งไขว่ห้างเอาเท้าข้างหนึ่งพาดบนเข่า = นั่งปกขาก่ายง้อน
  • นั่งยอง ๆ = นั่งข่องเหยาะ,หย่องเหยาะ
  • นั่งลงไปเต็มที่ตามสบาย (โดยไม่กลัวเปื้อน) = นั่งเป้อหละเหม้อ, นั่งเหม้อ
  • นั่งวางเฉย นั่งหัวโด่ = นั่งคกงก(ก๊กงก)
  • พูด = อู้
  • รู้ = ฮู้
  • รัก = ฮัก
  • ลื่นล้ม = ผะเริด
  • วิ่ง = ล่น
  • สวยจังเลยนะ = งามหลายน้อ
  • สะดุด = ข้อง
  • สวมรองเท้า = ซุบแข็บ
  • สบายอกสบายใจ = ซว่างอกซว่างใจ๋
  • เหนื่อย = อิด หม้อย
  • เหรอ = ก๊ะ
  • ห่วง = ห่วง (คำเมืองแท้ๆคือ อ่วง ว้อง หรือ ข๋าง)
  • ให้ = หื้อ
  • อยากอ้วก อยากอาเจียน = ใค่ฮาก
  • อยาก = ไข
  • อย่าพูดมาก = จ๊ะไปปากนัก
  • อร่อย = ลำ
  • อร่อยมาก = จ๊าดลำ
  • อย่าพูดเสียงดัง = จ๊ะไปอู้ดัง
  • คิดไม่ออก = กึ๊ดหม่ะออก
  • อย่าคิดมาก = จ๊ะไปกึ๊ดนัก
  • อย่าพูดเสียงดัง = จ๊ะไปอู้ดัง
  • ทำไม = อะหยัง

ตัวอย่างประโยค

  • ทำไมละ = อะหยังละ
  • วันนี้หยังมางาม = วันนี้ทำไมสวยจัง
  • มาเมินแล้วกา = มานานแล้วเหรอ
  • รู้ได้ยังไง = ฮู้ได้จะใด
  • พูดไปเรื่อย = ว่าไปเล่ย
  • ไม่ได้ข่าวคราว = ดั้กแส้ป
  • จะไปที่ไหน = จะไปตี๊ไหน

ภาษาเหนือ เกี่ยวกับ กลิ่น รส

  • เหม็นโอ๊ง, เหม็นโอ่ = เหม็นเน่า
  • จ๋างแจ้ดแผ้ด = จืดชืด
  • ขมแก๊ก = ขมมาก
  • ส้มโจ๊ะโล๊ะ = รสเปรี้ยวมาก
  • ฝาดหยั่งก้นตุ๊ = รสฝาดมาก

ภาษาเหนือ เกี่ยวกับ คำด่า หรือ คำที่เพื่อนๆ ใช้หยอกล้อคุยกัน

  • สลิด = ระริกระรี้
  • สลิดอย่างวอก = ดัดจริต
  • แฮ่น = ร่าน
  • ขี้จุ๊ / ขี้วอก = โกหก
  • จ๊าดหมา = ชาติหมา
  • สึ่งตึง = ปัญญาอ่อน
  • จะไปปาก = หุบปาก
  • หยั่งวอก = ปลิ้นปล้อน, กลับกลอก 

คำศัพท์ภาษาเหนือ อาหาร

  • ปู๋อ่อง = ปูอ่อง เป็นอาหารที่ทำจากมันของปู โดยการเอามันของปูนาที่อยู่ในกระดอง เติมด้วยเครื่องเทศแล้วเอาไปย่าง
  • ไส้อั่ว = ไส้อั่ว คำว่า "อั่ว" หมายถึงการยัด หรือ การกรอก โดยนำหมูที่หมักด้วยเครื่องเทศไปยัดใส่ไส้อ่อนของหมู แล้วนำไปย่าง
  • หน่ออั่ว = หน่ออั่ว เป็นอาหารที่นำเนื้อหมูยัดเข้าไปในหน่อไม้ แล้วนำไปทอด จะมีรสชาติของหน่อไม้และเนื้อหมู และเครื่องเทศที่เราหมักหมู ซึ่งจะหอมมากๆ
  • หนังปอง = หนังพอง อาหารชนิดนี้จะคล้ายกับแคปหมู แต่หนังปองจะทำจากหนังวัว หรือ หนังควาย วิธีการทำจะคล้ายๆ แคปหมู โดยนำหนังไปตากให้แห้ง แล้วนำไปทอด
  • แก๋งอ่อม = แกงอ่อม ภาษาเหนือคำว่า "อ่อม" หมายถึงการนำไปตั้งไฟพอรุมๆ แกงอ่อมจึงต้องมีการนำไปตั้งไฟนานๆ เพื่อให้เนื้อเปื่อย โดยแกงอ่อมทางเหนือจะต่างจากอีสาน เพราะทางเหนือจะเน้นเนื้อเป็นหลักใส่ผักน้อย แต่ทางอีสานจะเน้นผัก
  • แก๋งผักเฮือด = แกงผักเฮือด ซึ่งผักเฮือดในภาคอื่นๆ อาจจะเรียกว่าผักไกร ผักเลียบ ผักเลือด ซึ่งแต่ละภาคจะเรียกชื่อต่างกัน ทางภาคเหนือนิยมนำไปแกงใส่เนื้อหมู แล้วปรุงรสด้วยน้ำมะขามเปียก
  • แก๋งผักหละ = แกงผักชะอม ภาษาเหนือ ผักหละ คือ ผักชะอม ทางเหนือจะนำมาแกงใส่เห็ด ใส่เนื้อตามชอบ

ตัวอย่างประโยค ภาษาเหนือน่ารัก เอาไว้บอกรักสำหรับหนุ่มๆ สาวๆ

  • เปิ้นฮักตั๋ว = ฉันรักเธอ
  • อ้ายฮักน้อง = พี่รักน้อง
  • ฮาฮักคิงหนาบ่ะเปื้อน = กูรักมึงนะโว๊ยเพื่อน
  • อ้ายลักเมาอี่น้อง = พี่แอบหลงรักน้อง
  • อ้ายฮักน้องคนเดียว = พี่รักน้องคนเดียว
  • ฮักไบ้ ฮักง่าว = รักมากมาย
  • ฮักเสี้ยงขี้ = รักสุดใจ
  • เปิ้นกึ๊ดเติงตั๋วหนา = ฉันคิดถึงเธอนะ
  • ง่อม กึ๊ดเติง ถ้า = เหงา คิดถึง รอ
  • สาวน้อยหน้าหมดต๋าใส = สาวน้อยหน้าใส
  • เป็นแฟนกั๋นน่อ = เป็นแฟนกันนะ
  • เป็นแฟนกั๋นบ๋อ = เป็นแฟนกันไหม
  • ฮักตั๋วคนเดียว = รักเธอคนเดียว
  • กึ๊ดเติงหาตั๋วกู้วัน = คิดถึงเธอทุกวัน
  • บ่มีวันได ตี้เปิ้นจะบ่กึ๊ดเติงหาตั๋ว = ไม่มีวันไหน ที่ฉันจะไม่คิดถึงเธอ
  • ฮักเตื้อแรก = รักครั้งแรก
  • อ้ายฮักน้องมั่นทึ้ง = พี่รักน้องแน่นหนัก
  • บอกฮัก = บอกรัก
  • น่าฮัก = น่ารัก
  • ตั้งแต่นี้ไป อ้ายจะฮักน้องคนเดียว = จากนี้ไป ฉันจะรักเธอคนเดียว
  • ตั๋วเป็นแฟนเปิ้นแล้ว = เธอเป็นแฟนฉันแล้ว
  • ฮักบ่มีวันต๋าย = รักไม่มีวันตาย
  • นอนกอดกั๋น อุ่นจุ้นลุ่น = นอนกอดกัน อุ่นดีจัง
  • ขอหยุบมือจิ่ม = ขอจับมือหน่อยนะ
  • มอกอี้ก่ดีล้ำไป = แค่นี้ก็ดีเกินไป
  • เปิ้นฮักตั๋วหนา = ฉันรักเธอนะ
  • ฮักหม๊ดไจ๋ = รักหมดใจ
  • ความฮักเป๋นอะหยัง ตี้สวยงาม = ความรักคือสิ่งสวยงาม
  • เปิ้นฮักตั๋วคนเดียว จะบ่ฮักไผแหมแล้ว = ฉันรักเธอคนเดียว จะไม่รักใครอีกแล้ว
  • อี่น้องคนนี้ น่าฮักขนาด = น้องสาวคนนี้ น่ารักมากมาย
  • คนน่าฮัก ผ่อจะได ตึงบ่ก้าย = คนน่ารัก มองยังไง ก็ไม่เบื่อ

ตัวอย่างประโยค คำทักทายภาษาเหนือ

  • สวัสดี๋คั๋บ ป้อแม่ปี้น้องทั้งหลาย = สวัสดีครับพ่อแม่พี่น้องทั้งหลาย
  • สบายดีบ๋อ = สบายดีไหม
  • เป๋นใดสบายดีบ๋อ = เป็นยังไง สบายดีไหม
  • บ่อป๊ะกั๋นจ้าดเมิน = ไม่เจอกันนานเลย
  • ไป๋ย่ะหยังอยู่ตี้ได๋ = ไปทำอะไรอยู่ที่ไหน

จากภาษาเหนือข้างบนในแต่ละหมวดนั้น เพื่อนๆ ลองมาอู้กำเมืองกันดูนะคะ และลองเอาไปอู้กับเพื่อนๆชาวเหนือกันค่ะ แล้วมาดูว่าเพื่อนคนเหนือจะฟังออกไหม

อ่านเพิ่มเติม

  • พจนานุกรม Dictionary Online. ดิกชันนารี อังกฤษ-ไทย ไทย-อังกฤษ

คุณกำลังดู: รวมศัพท์ภาษาเหนือ ตัวอย่างประโยคภาษาเหนือ ให้เพื่อนๆ อู้กำเมืองกัน

หมวดหมู่: วัยรุ่น

แชร์ข่าว

โพสต์ล่าสุด